نمىشود . و از دست شريكان پندارى كه براى خداى خود ساخته بودند كارى براى ايشان برنمىآيد و همه ناگزير به خدا تسليم مىشوند ، و هر چه در دنيا مقام بزرگترين داشته باشند عذابشان در آخرت سخت‌تر خواهد بود . و سياق قرآن در اين باره تأكيد مىكند كه شهادت و گواهى رسول خدا نيز در كار خواهد بود ، و اين كه كتاب بايد قرين با گواهى بر مردم باشد و چنين است و آن دو هرگز از يكديگر جدا نخواهند شد . قرآن در آيات ( 90 - 97 ) به آشكار كردن نعمتى از نعمتهاى خدا مىپردازد . و آن كتابى است كه پروردگار از طريق وحى به بندهء خويش فروفرستاده تا از اين راه نعمت را بر بندگان خويش تمام و كامل كرده باشد ، و راههاى بهره‌بردارى سالم از نعمتها را به آنان بنماياند . و خلاصهء گفتار در تنظيم زندگى به صورتى پاكيزه آن است كه اين زندگى با عدل و نيكوكارى و پرداختن حقوق صاحبان حق و خويشاوندان و دورى گزيدن از كارهاى زشت و ناپسند و ستمگرى ، و همچنين وفادار ماندن به پيمان بسته شدهء ميان بنده و پروردگارش و ملتزم بودن به ايمان همراه بوده باشد كه قرآن دربارهء آن تأكيد مىكند و شايد اين تأكيد از آن جهت بوده باشد كه ايمان مهمترين تنظيم كنندهء علاقه‌ها و پيوستگيهاى اجتماعى است . همچنين رعايت كردن برابرى در مقابل قانون ، تا چنان نباشد كه گروهى گروه ديگر را ضعيف و ناتوان سازد ، حتى چنان نپندارد كه اميد رستگارى بيش از آنان دارد ، و از بهره‌بردارى بد و ناپسنديده از سوگند دورى جستن نيز چنين است . سپس شكيبايى و صبر است ، كه شايد در برابر فريبندگيها و گمراهسازيهاى شهوات صورت‌پذير مىشود . سياق مؤمنان را به پرداختن به كارهاى نيك و شايسته از آن روى تشجيع مىكند كه كليد دست يافتن به يك زندگى پاكيزه است . و كتاب بدين گونه برنامه‌اى براى يك زندگى پاك و شايسته در اختيار ما قرار مىدهد . ولى آيا چگونه مىتوانيم از قرآن بهره‌مند شويم ، در صورتى كه شيطان